Poranek w gospodarstwie zaczynał się jak co dzień: słońce wpełzało leniwie na podwórko, rozlewając ciepło po dachach, ścianach i kocich grzbietach. Wszystko budziło się powoli jakby w rytmie ziewania. W kuchni krzątała się Maria. Mieszała coś w wielkim garnku, a jej twarz, zaróżowiona od pary i ognia, błyszczała jak jabłko. Pachniała mlekiem, mydłem i dymem. Nosiła fartuch w drobną kratkę, zawsze z czymś w kieszeni — guzikiem, dropsikiem, czasem igłą. Mówiła mało, ale wszystko widziała. Jej dłonie, popękane od pracy, głaskały wnuki z taką czułością, że te zapominały o zadrapaniach i siniakach.
Marta i Maciek biegali po wyszorowanej do białości podłodze, z włosami potarganymi jak trawa po deszczu. Chłopiec zawsze miał brudne kolana, dziewczynka — kieszenie pełne skarbów. Ich dzieciństwo to hałas, śmiech oraz wołanie o pajdę chleba z cukrem i śmietaną.
Na podwórku Stanisław rąbał drewno. Ramiona miał silne, przyzwyczajone do ciężaru. Czasem przystawał, prostował się i osłaniał oczy dłonią, jakby patrzył dalej niż powinien. Był człowiekiem narzędzi i skupienia.
Obok stał Jan — jego teść. Przygarbiony, w tej samej czapce z wyblakłym daszkiem i w waciaku, nawet letnią porą. Pamięć nie zawsze była z nim, ale w oczach zostało coś jasnego i łagodnego. Przy nim kręciła się ruda suczka, Finka. Ogon miała jak wahadło — wierny, rytmiczny. Co chwilę podnosiła łeb i biegła za nim.
Stanisław zerkał na teścia uważnie.
— Tato. Tatuś idzie do domu, zje coś, odpocznie — mówił spokojnie.
Jan uśmiechał się i odpowiadał:
— Stasiu, ja chodzę z pieskiem!
Gdy to mówił, Finka natychmiast podbiegała bliżej i opierała się o jego nogi.
Maria wyjrzała z kuchni. Przypomniała sobie, jak niósł młodsze dzieci na rękach, raz jedno, raz drugie, gdy uciekali przez lasy i pola przed niemiecką niewolą. Sypał gęsty śnieg. Wszędzie głucho. Zapach potu zmieszany ze strachem. Niósł je wtedy ku życiu, choć nie było pewności, że się uda. A teraz sam potrzebował, żeby ktoś szedł obok.
Poczuła ukłucie w gardle. Dopóki Finka przy nim, dopóki mówi te swoje słowa — jest. Jeszcze jest. Nie zawsze wiedział, gdzie się znajduje, ale pamiętał, że trzeba iść z pieskiem. I to wystarczało. Im też.
— Tato — przypomniał Stanisław — po obiedzie pojedziemy do kościoła. Nową bryczką.
Jan skinął głową i powtórzył z uśmiechem:
— Stasiu, ja chodzę z pieskiem.
Finka zaszczekała.
Na polu wiatr poruszał żytem, lekko i cierpliwie. Jan stał. Gotowy iść z pieskiem.