Wystawa rzeźb Jaume Plensy w Casa Milà, 31 marca – 23 lipca 2023, Barcelona, Hiszpania
Flagowe dzieło katalońskiej secesji Casa Milà na Passeig de Gràcia w Barcelonie jest zabytkiem unikatowym. Co prawda kamienna fasada skontrastowana cieniem słonecznego lata zachwyca tam zawsze, ale tym razem przed głównym wejściem do budynku wszystko wyglądało inaczej, na podobieństwo wyrastania, z cylindrycznej nawierzchni chodnika, wznosi się ku niebu homeryczna głowa młodej kobiety. Na tle wielopłaszczyznowo wyrzeźbionej, pełnej symboliki elewacji, subtelny wizerunek kobiety przedstawiony w symetrycznej alabastrowej bieli kształtu, emanuje spokojem i szlachetnością, buduje dualizm w zestawieniu z falującą, jak wzburzone kamienne morze, bryłą kamienicy La Pedrera.
Przymknięte powieki świadczą, że śni, zjawiskowa, zanurzona we wsobnej nieobecności, werbalizująca bezgłosem niezwykłą siłę przekazu eterycznego piękna ciszy w przestrzeni tętniącego nadmiarem turystów miasta.
Odziaływanie sztuki, czasami w spotkaniu ze zobrazowanym w materii zapisem twórczej wizji artysty, możemy opisać jednym tylko słowem – zachwyt. Ta monumentalna głowa to „Flora”- 7,5-metrowa, 2,5-tonowa rzeźba autorstwa Jaume Plensy jest częścią wystawy „POETRY OF SILENCE”- Poezja Ciszy, zaprezentowanej we wnętrzach Casa Milà. Ars longa, vita brevis – spełnieni marzyciele z dwóch różnych epok – ekspozycja została zaaranżowana jako forma przestrzennego, artystycznego dialogu pomiędzy kreacją genialnego architekta wizjonera Antoniego Gaudiego, a przekrojową prezentacją dzieł znakomitego rzeźbiarza, jednego z czołowych artystów na międzynarodowej arenie współczesnej sztuki -Jaume Plensy.
Hiszpański artysta Jaume Plensa, urodzony w Barcelonie w 1955 r., najczęściej kojarzony jest z wielkoskalową rzeźbą w otwartej przestrzeni publicznej, jego monumentalne realizacje można spotkać w prestiżowych miejscach światowych metropolii. Tematem jego prac są przede wszystkim przedstawienia postaci w zmiennej perspektywie, do ich tworzenia używa marmuru, stali, betonu, brązu, ale też szkła, czy żywicy poliestrowej. Na styku Atlanty i Euterpe – jego rzeźby w zależności od zastosowanego materiału bywają masywne, monumentalne, ale też ażurowe, dające wrażenie lekkości i przejrzystości. Charakterystyczne dla Plensy są konstrukcje, w których genotypem powłoki skóry rzeźby są litery i to one generują ostateczny kształt struktury ciała monumentu. Artysta z liter buduje swojego człowieka, bo jak twierdzi: z litery rodzi się słowo, a ze słowa myśli.
Tak obrazowo charakterystyczny literowy nurt w rzeźbie Plensy, to efekt fascynacji artysty literaturą, a zwłaszcza poezją. Źródłem inspiracji dla rzeźbiarza stali się tacy pisarze jak: Dante Alighieri, Johann Wolfgang von Goethe, Thomas S. Eliot czy Vicent Andrés Estellés. Powracającym tematem w jego dziełach jest poetycka cisza, sen, muzyka i rodzina. W twórczości katalońskiego artysty widoczna jest silnie ukorzeniona postawa humanistyczna w odniesieniu do kondycji człowieka we współczesnym świecie.
Na wystawie „POETRY OF SILENCE” – Poezja Ciszy, w przestrzeniach Casa Milà, zostało zaprezentowanych ponad 100 dzieł Plensy, datowanych na okres od 1988 r. do chwili obecnej. Stojąca przed wejściem „Flora”, wykonana przez artystę w czasie pandemii w 2021 roku, uruchamia projekcje swoistego refleksyjnego panoptikum, a wielowątkowa architektura budynku na podobieństwo inwokacji wprowadza widza w przestrzeń kreacji, gdzie dzieła Antoniego Gaudiego i Jaume Plensy przenikają się, budując nowy wymiar artystycznych kodów.
Rzeźby katalońskiego artysty zostały wyeksponowane w całym budynku: począwszy od zdecydowanej większości kolekcji w sali wystawowej, po te w miejscach kultowych.
,,Nic nie jest sztuką, co nie pochodzi z natury” – Antoni Gaudi.
Oglądanie wystawy Plensy w organicznie zaprojektowanej formie architektonicznej Casa Milà, przywodzi na myśl obraz wędrówki po żywym organizmie, droga prowadzi przez labirynt pomieszczeń, dziedzińce, gdzie stoją „Overflow” (2023 r.) i „Razem” (2014 r.), wijące się korytarze żebrowo sklepionego poddasza, aby w finale schodami w kształcie ślimaka dotrzeć na dach, gdzie dołączyły do ogrodu wojowników (grupy kominów nazwanych tak przez poetę Pere Gimferrer) sylwetkowo obrysowane postaci „Cicha muzyka IV” (2019 r.) i „Dzień-noc” (2012 r.).
Przez ażurową strukturę rzeźb Jaume Plensy przesączają się kadry widoku – Sagrada Familia, Torre Glòries – tuż obok, wtopieni w piękno, a na dachu świata stoimy my z dziś, zapatrzeni w magnetyzującą panoramę miasta wizjonerów i marzycieli – Barcelonę.
Wystawa rzeźb Jaume Plensy
Spis zdjęć:
„Flora”, rzeźba Jaume Plensa, „POETRY OF SILENCE ” wystawa w Casa Milà, Barcelona 2023, Fot. Elżbieta A. Sadkowski (Samek)
Katalog wystawy Jaume Plensy, „POETRY OF SILENCE”